Geschiedenis Nat.Lab. Waalre

In 1963 werd de campus in Waalre ontworpen voor drieduizend medewerkers, groter dan enige Nederlandse universiteit. Die omvang zou het Nat.Lab. overigens nooit bereiken; 2400 werknemers was het hoogste aantal, inclusief de inmiddels toegevoegde buitenlandse vestigingen. Het Nat.Lab. was een superuniversiteit waar de ‘besten van de klas’ in grote vrijheid onderzoek konden verrichten onder welhaast ideale omstandigheden (geen college geven, vrijwel onbeperkte budgetten enz.).

Er zijn vele fundamentele en commerciële bijdragen geleverd, waaronder de Plumbicon camerabuis en de Video-langspeelplaat (VLP), die in 1980 de grondslag vormde voor de uiterst populaire Compact Disc. Er worden ook belangrijke bijdragen gedaan aan de IC technologie: door Else Kooi werd de LOCMOS techniek uitgevonden en Kees Hart en Arie Slob vonden I2L uit in de begin jaren 70.

Commerciële blunders werden er ook gemaakt. Fundamenteel gebruiksonderzoek van de eerste synthesizers door Dick Raaijmakers (onder de naam Kid Baltan) en Tom Dissevelt leidde tot internationaal gewaardeerde elektronische muziek en jazzmuziek, maar Philips zelf vond het gepruts en liet het onderzoek versloffen.

1972-heden

De derde periode, na het vertrek van Casimir in 1972, is een tijd van verschraling en teloorgang: er kwam een einde aan de periode van sterke economische groei en bedrijven konden het zich niet langer veroorloven om dure research uit te voeren. Het geloof in de stimulerende rol van fundamentele research was verwaterd. Ook verkeerde beslissingen van het Nat.Lab. management zoals de ontwikkeling van de geflopte videoplaat, V2000 videorecorder, en het initiële gebrek aan steun aan de ontwikkeling van de Compact disc, – de CD-ontwikkeling was een initiatief van de audioafdeling – deden geen goed bij de Philips Raad van Bestuur.

Begin 1974 begonnen de industriegroep Audio en het NatLab samen met het ontwikkelen van een optische audioschijf met een diameter van 20 cm. De doelstelling was om de geluidskwaliteit van deze schijf die van de kwetsbare vinyl langspeelplaat te laten overtreffen. Om dit doel te bereiken vormde Lou Ottens, de technisch directeur bij Audio, een projectgroep bestaande uit zeven leden. Ir. Lorend Vries en zijn assistent Theo Diepeveen, beiden van het Nat.Lab., behoorden tot deze projectgroep. In maart 1974 adviseerden Hans Peek en Vries tijdens een Audio-VLP bijeenkomst een digitale audioregistratie, omdat dan een fouten-corrigerende code kon worden toegevoegd.

Tegen het einde van 1977 erkende de Audiogroep dat dit de enige resterende methode was om een compact disc met een superieure geluidskwaliteit te realiseren. Dit had tot gevolg dat Vries en Diepeveen een fouten-corrigerende coder-decoder bouwden die in de zomer van 1978 aan Audio overhandigd werd. De fouten-corrigerende decoder werd in het prototype van een CD-speler ingebouwd. Deze speler werd, samen met een CD-schijf met een diameter van 11,5 cm, op 8 maart 1979 door Joop Sinjou, de leider van het Audio-CD-laboratorium, aan de internationale pers getoond en gedemonstreerd. Om deze doorbraak te herdenken, ontving Philips op 6 maart 2009, tijdens een druk bezochte ceremonie in de aula van de TU/e, een IEEE Milestone award. Ook Sony waardeerde deze doorbraak, met als gevolg dat in augustus 1979, een samenwerking met Philips ontstond. Dit resulteerde in juni 1980, in de Philips-Sony CD standaard.

Het ging slechter met Philips en een bankroet dreigde eind jaren tachtig. Onder het bewind van researchdirecteur Kees Bulthuis ging het steeds sneller bergafwaarts met de langetermijnresearch, mede door het invoeren van een decentrale financiering. In drie jaar tijd bracht Bulthuis de uitgaven met 60 miljoen euro omlaag. Honderden Nat.Lab.-medewerkers werden ontslagen en afdelingen werden opgeheven, waaronder in 1990 de gehele wiskunde-afdeling in Brussel. Het Nat.Lab., voorheen gebudgetteerd door de Raad van Bestuur, werd na 1989 voor twee derde betaald via contracten met productdivisies. De rol van het Nat.Lab. werd daardoor veel bescheidener: het diende slechts als kennisbron en niet meer als centrum van innovatie. De door nieuwsgierigheid gedreven research werd aan banden gelegd en de belangen van de productdivisies kregen de eerste prioriteit.

Dr. ir. A. Huijser, voormalig hoogste technologiechef van Philips, stelde (in 2003) dat de research op het Nat.Lab. verder zal krimpen en naar het Verre Oosten verschuiven. Huijser verwacht dat, bij gelijkblijvend beleid, het Nat.Lab. in vijftien jaar, dus net na het 100-jarig jubileum in 2017, verdwenen zal zijn. Door de verkoop in 2006 van het bedrijfsonderdeel Semiconductors verdwenen er in dat jaar circa 350 Nat.Lab.-medewerkers, hetgeen het aantal medewerkers naar circa 600 bracht (tegen ca. 2000 mensen in 1970).

In 2000 werd op het terrein van het Nat.Lab. een begin gemaakt met de bouw van de Philips High Tech Campus. Deze campus biedt nu, buiten het Nat.Lab. met circa 800 medewerkers, ook huisvesting aan diverse andere Philipslaboratoria en zelfs verkoopafdelingen. Dankzij een totale investering van 500 miljoen euro zal er over 5 à 10 jaar een groot aantal faciliteiten beschikbaar zijn voor circa 8000 wetenschappers. De campus biedt na de verkleining van de Philips’ aanwezigheid in R&D ook ruimte aan derden, en de naam werd gewijzigd in High Tech Campus Eindhoven.

Overgenomen uit Wikipedia 2014 (HH)

6 gedachten over “Geschiedenis Nat.Lab. Waalre

  1. Klaas Robers

    Henk,
    stuur mij eens een (eventueel lege) e-mail, zodat ik wat bijdragen aan jou kan sturen. Ik kan nergens in jouw website een e-mailadres van jou vinden.
    Klaas

    Reageren
  2. Carel Dijkmans

    Kees Hart en Arie Slob hebben I2l uitgevonden(integrated injection logic) I2C was een databus voor digitale audio en bedacht door Cris VandenBulke en Eric Persoon. Het vooronderzoek naar een geschikte registratiemethode voor Compact disc werd gedaan door Ir. Loek Boonstra en Hans Mons, en hun experimenten toonden aan dat FM modulatie (VLP), Companded Deltamodulatie zowel als A-law en Mu-law telefoniecodering niet geschikt waren. Een lineaire codering was nodig om succesvol foutencorrectie te kunnen doen.

    Reageren
    1. admin Bericht auteur

      Carel bedankt voor de info. Ga ik zeker iets mee doen. Hoe meer info hoe beter.
      Henk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *